Etter at du har lese

Korleis ta gode notatar

Medan ein les ein tekst, hender det at ein tenkjer: «Det var interessant, det visste eg ikkje, det må eg huske på». Korleis kan du ta med deg vidare desse glimta av innsikt?

Å skrive stikkord, markere og streke under i teksten medan du les er en teknikk du kan bruke for å bli ein meir aktiv lesar. Men ver merksam på at det å streke under er lett og ikkje nødvendigvis det same som å trekkje ut viktig informasjon. Å formulere viktige poeng sjølv og ordne stoffet i eigne notatar er vanskelegare – men gir til gjengjeld eit større utbytte.

Skriv notatar til det du les i eit eige dokument

Dette vil automatisk få deg til å skrive betre og meir informative notatar enn om du berre noterer i sjølve teksten.

Skriv ei setning som oppsummerer hovudpoenget i kvart avsnitt i teksten

På denne måten får du god oversikt over gongen i teksten og har eit godt utgangspunkt for å skrive samandrag.

Avklar viktige fagomgrep

Skriv ein kort definisjon på eit fagomgrep i teksten, etterfølgt av eit kort refleksjonsnotat om korleis du kom fram til denne avgrensninga basert på teksten. Reflekter gjerne også over nokre vanlige kriterium for definisjonar. Dei skal:

1. avklare
2. treffe riktig omfang, og
3. vere anvendelege

Lag system i markeringane dine/korleis du markerer i teksten

Bli einig med deg sjølv om kva for teikn du bruker til å markere kva med. Strekar, dobbeltstrekar, ringar rundt bestemte omgrep, utropsteikn eller kryss er eksempel på teikn ein kan bruke til å markere i teksten. Når du tek fram teksten igjen, går det raskare å få auge på det viktigaste.   

Bruk verktøy som hjelper deg å halde orden på tekstar og notatar

Med Zotero og tilsvarande verktøy kan du samle både tekstar du les og notatar du skriv på ein stad. Det blir også lett å sitere kjeldene dine når du kjem til oppgaveskrivinga. Dersom du ønskjer å samarbeide om å samle kjelder og dele notatar, kan du enkelt gjere det i Zotero.

Her kan du sjå korleis Zotero kan gjere din studiekvardag lettare:

Skrive samandrag

Å skrive samandrag med eigne ord er ein veldig god metode for å sette seg inn i og forstå ein tekst. Når du skriv samandrag, bør du konsentrere deg om å få fram hovudtrekk ved føremålet for teksten, argumentasjon og struktur. 

Samandraget skal vere lojalt ovanfor originalteksten. Det gjeld å framstille problematikken og argumentasjonen i ein tekst på teksten sine eigne premiss. Poenget med å skrive samandrag er ikkje å kritisere synspunkta eller å belyse eigne problemstillingar. Skriv samandraget med sikte på å gi att andre sine påstandar og argument – med dine eigne ord – på en slik måte at forfattarane ville kunne seie: «Ja, det var det eg meinte».

Å skrive samandrag kan vere krevjande, men svært nyttig for å forstå og hugse det du har lese. I tillegg gir det gode forutsetningar for å kunne bruke tekstane du har lese i tekstane du skal skrive sjølv (hugs kjeldehenvisning!) og i faglege diskusjonar.

Annotert bibliografi

For å få oversikt over tekstane du har lese, kan du lage ein såkalla «annotert bibliografi». Dette er ei litteraturliste der du inkluderer samandraga du har skrive i tillegg til sjølve referansen. I ein annotert bibliografi kan du også inkludere di eiga vurdering av tekstane, for eksempel vurderingar av korleis dei er relevante for problemstillinga du jobbar med.

Studiegrupper

Å diskutere tekstar med andre er ein god måte å få eit aktivt forhold til innhaldet på. Du les meir oppmerksamt, og hugsar betre, dersom du veit at du skal diskutere tekstane med nokon etterpå. Gjennom å diskutere øver du deg på å bruke omgrep og på å argumentere. I høgare utdanning brukar ein ofte uttrykket kollokviegrupper, frå det latinske ordet for samtale, colloquium.

For at gruppearbeidet skal vere effektivt er det viktig å planlegge:

• Bli einige om kva de skal diskutere og fordel ansvar på førehand.
• Bytt på å legge fram tekstar, slik at alle får trening i å forklare og kommentere fagstoff munnleg.

Sjølv om det også går an å diskutere «på sparket», vil ei kollokviegruppe utan planlegging og førebuing ofte fortape seg i retningslaust «prat». Det går fint ein gong eller to, men på sikt er det lite tilfredsstillande.

Jo tidligare i studiet de lagar ei kollokviegruppe, jo betre. Begynn som ei lese- og diskusjonsgruppe. Når de etterkvart skal i gong med å skrive oppgåver, kan de bruke kvarandre som lesarar. Få ting er meir nyttig enn å få kommentarar frå medstudentar.